Ana səhifə / Bilik bazası / Obsessiv-kompulsiv pozuntu (OKP)
NarahatlıqObsessiv-kompulsiv pozuntu (OKP)
Təkrarlanan narahatedici fikirlər və onları “neytrallaşdıran” rituallar.
Bu nədir?
OKP-də insanın ağlına istəmədiyi, narahatedici fikirlər, şəkillər və ya impulslar (obsessiyalar) gəlir. Narahatlığı azaltmaq üçün o, müəyyən hərəkətləri və ya zehni ritualları (kompulsiyalar) təkrar-təkrar yerinə yetirir. Bu, “səliqəli olmaq”dan çox fərqlidir və gündə saatlarla vaxt ala bilər.
Necə hiss olunur?
Bədən
- Güclü narahatlıq və gərginlik
- Ritual tamamlanmayanda “nəsə düz deyil” hissi
- Tez-tez əl yumaqdan dəri qıcıqlanması
Düşüncələr
- “Əllərim çirklidir, xəstələnəcəyəm”
- “Qapını bağlamamış ola bilərəm”
- Özünüzə yad, qorxulu fikirlər
Davranış
- Təkrar yoxlamaq, yumaq, saymaq
- Başqalarından təsdiq axtarmaq
- Müəyyən yerlərdən və əşyalardan qaçmaq
Onu nə saxlayır?
KDT-də çətinliyi bir dairə kimi görürük: vəziyyət düşüncəni, düşüncə hissi, hiss isə davranışı doğurur. Davranış qısa müddətdə rahatlıq versə də, çox vaxt problemi saxlayır.
Nəticə: Narahatlıq müvəqqəti azalır, amma beyin öyrənir ki, yoxlamaq lazımdır — şübhə növbəti dəfə daha güclü gəlir.
KDT necə kömək edir?
OKP üçün ən effektiv üsul ekspozisiya və reaksiyanın qarşısının alınmasıdır (ERP): qorxulu vəziyyətlərlə tədricən qarşılaşır və ritual etmədən narahatlığın öz-özünə azaldığını yaşayırsınız.
Bu gün sınayın
Ritualı təxirə salmaq
- Ən az çətin olan ritualınızı seçin.
- Növbəti dəfə istək yarananda onu 5 dəqiqə təxirə salın və narahatlığınızı 0–10 arası qiymətləndirin.
- 5 dəqiqədən sonra yenidən qiymətləndirin. Tədricən müddəti artırın.
Özünüzü yoxlayın
Anonim test ilə son iki həftədəki vəziyyətinizə baxın. Cavablar heç yerə göndərilmir.
Mif və fakt
Nə vaxt mütəxəssisə müraciət etməli?
Fikirlər və rituallar gündə bir saatdan çox vaxt alırsa və ya həyatınızı məhdudlaşdırırsa. OKP-də adətən mütəxəssis dəstəyi ilə müalicə tövsiyə olunur.
Proqram: OKP-dən azad olmaq
8 seanslıq addım-addım internet-KDT özünə kömək proqramı.